In het voorjaar van 1943 leggen veel mijnwerkers het werk neer uit protest tegen de Arbeitseinsatz, wat uitgroeit tot een van de grootste verzetsacties tijdens de oorlog. Na de bevrijding in augustus 1945 krijgen de Limburgse mijnen een nieuwe rol: politieke delinquenten worden er tewerkgesteld om hun straf te ondergaan en bij te dragen aan de wederopbouw.
Aan de hand van persoonlijke verhalen, documenten en objecten toont de tentoonstelling de impact van oorlog en arbeid op mijnwerkers en hun gemeenschap.
Staken & Straf maakt deel uit van de tentoonstellingsreeks KLEUR, waarin het museum steeds nieuwe perspectieven op het mijnverleden belicht.